Szatnie pracownicze – wymagania i przepisy

Każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne dla swoich pracowników. Rodzaj oraz ilość należy dostosować do liczby zatrudnionych. Dostępne są szczegółowe wymogi dotyczące wyposażenia i organizacji szatni pracowniczej, o których opowiemy w tym artykule.

Co mówią przepisy o szatniach pracowniczych?

Zgodnie z Kodeksem pracy, obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie pracownikom odpowiednich warunków higienicznych, a jest to szczególnie ważne, gdy charakter pracy wymaga zmiany odzieży. Istotne jest wydzielenie pomieszczenia na szatnię. 

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, wskazuje, jakie standardy musi spełniać szatnia pracownicza. Określone są wymogi dotyczące przestrzeni, wentylacji, liczby szafek oraz urządzeń sanitarnych. 

Każda szatnia, z której korzystają pracownicy, powinna być wyposażona w indywidualne szafki zamykane na klucz lub inne zabezpieczenia. Ilość miejsca powinna być dostosowana do komfortu użytkowników. Zgodnie z przepisami BHP, szatnia powinna mieć wentylację, a czystość w niej musi być utrzymywana na odpowiednim poziomie. W okresie zimowym pomieszczenie musi być ogrzewane. Jeżeli pracownicy mają kontakt z substancjami niebezpiecznymi, powinni mieć oddzielne miejsca do przechowywania odzieży roboczej i prywatnej. 

Szatnie pracownicze — przepisy

Przy tworzeniu i wprowadzaniu do zakładu pracy szatni pracowniczej, należy kierować się następującymi przepisami:

• Kodeks pracy, art. 232 – zapewnienie szatni pracowniczej;
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. – standardy przestrzenne i wyposażenie;
• Rozporządzenie BHP, art. 237, – szafki zamykane, wentylacja i ogrzewanie.

Rodzaje szatni w zakładach pracy

W Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. (Dz.U. 06.169.1650) mówiącym o ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczących wymagań dla pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych, występuje następujący podział szatni:

• szatnie odzieży własnej pracowników — umożliwiają przechowywanie odzieży własnej pracowników. Nie powinny one stykać się z odzieżą roboczą i środkami ochrony indywidualnej. Na każdego pracownika korzystającego z szatni powinno przypadać co najmniej 0,3 m2 wolnej powierzchni podłogi;
• szatnie odzieży roboczej i ochronnej — umożliwiają przechowywanie odzieży i obuwia roboczego, a także środków ochrony indywidualnej. Mają zastosowanie, gdy w wyniku pracy odzież jest znacznie zabrudzona. Pracownik powinien mieć również dostęp do umywalki, natrysku oraz szatni odzieży własnej pracownika;
• szatnie podstawowe — umożliwiają przechowywanie odzieży własnej pracownika, odzieży roboczej oraz środków ochrony indywidualnej. Może stanowić łączne pomieszczenia, zamiast dwóch oddzielnych, jeżeli zabrudzenie odzieży roboczej jest minimalne. Na każdego pracownika korzystającego z szatni powinno przypadać co najmniej 0,5 m2 wolnej powierzchni podłogi. Każdy pracownik powinien posiadać dwie szafki pojedyncze lub jedną podwójną. W jednej należy przechowywać odzież prywatną, a w drugiej roboczą i środki ochrony indywidualnej. Szatnia musi być wyposażona w umywalkę;
• szatnie przepustowe — pomieszczenie jest podzielone na część do przechowywania odzieży własnej pracowników, część na odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej, a także na część przepustowego zespołu sanitarnego z natryskiem. Ta ostatnia łączy dwie pozostałe. Szatnia przepustowa znajduje zastosowanie, gdy pracownicy mają kontakt z niebezpiecznymi substancjami oraz gdy wykonują obowiązki intensywnie brudzące odzież. Ruch użytkowników szatni przepustowej pomiędzy obu jej częściami powinien odbywać się wyłącznie przez zespół sanitarny z natryskami.

Wymagania dla szatni pracowniczych — najważniejsze wymiary

Minimalna wysokość pomieszczenia, w którym zostanie zorganizowana szatnia dla pracowników, powinna wynosić 2,5 metra. Wyjątkiem są warunki umożliwiające obniżenie wysokości np. niewielkie pomieszczenie. Każdorazowo wybrane pomieszczenie powinno być dopasowane do liczby korzystających z niego osób, umożliwiając swobodne przebranie się i przechowywanie odzieży. 

Odległość między szafkami w szatni oraz głównym przejściem komunikacyjnym, jeżeli są one ustawiane w dwóch rzędach, nie powinna być mniejsza niż 1,5 m. Natomiast szerokość przejść między rzędami szafek a ścianą nie powinna być mniejsza niż 1,1 m.

Jakie powinno być wyposażenie szatni pracowniczej?

W każdej szatni pracowniczej powinny znajdować się indywidualne szafki umożliwiające przechowywanie odzieży roboczej oraz osobistej. Szafki muszą mieć zamykanie na klucz lub inne zabezpieczenia zapewniające prywatność i bezpieczeństwo dla składowanych w nich rzeczy. 

Jeżeli pracownicy mają kontakt z substancjami niebezpiecznymi, powinni mieć możliwość osobnego przechowywania odzieży roboczej oraz rzeczy osobistych.

Pozostałe wyposażenie szatni powinno obejmowaćławki zapewniające miejsca siedzące dla co najmniej 50% osób zatrudnianych na najliczniejszej zmianie. Ławka do szatni pracowniczej ma umożliwić wygodne przebranie się. W niektórych pomieszczeniach, w zależności od charakteru działalności firmy, mogą znajdować się również suszarki na odzież roboczą. Najczęściej ma to zastosowanie, gdy obowiązki zawodowe są wykonywane w trudnych warunkach atmosferycznych. 

Jaka powinna być minimalna temperatura w szatni pracowniczej?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, minimalna temperatura w szatni powinna wynosić 16°C, co jest szczególnie istotne w miesiącach zimowych. Jeżeli pracownik wykonuje obowiązki w niskich temperaturach lub w mokrych warunkach, należy utrzymać wyższą temperaturą, aby zagwarantować komfort podczas przebierania się. 

Istotne jest również wykonanie wentylacji w pomieszczeniu, aby utrzymać odpowiednią temperaturę i zapobiec rozwojowi wilgoci. Wentylacja musi być skuteczna. W szatni nie może być ani zbyt ciepło, ani zbyt zimno, ponieważ może dojść do rozwoju nieprzyjemnych zapachów i nagromadzenia się wilgoci. 

Kompleksowe zestawy szatniowe dla zakładów pracy

Jeżeli oczekujesz kompleksowego wyposażenia miejsca, jakim są szatnie pracownicze, warto zdecydować się na zestaw szatniowy. Wyróżnia się funkcjonalnością oraz estetyką. Obejmuje:

• metalowe szafki do szatni pracowniczej w różnych opcjach ustawienia, 
• ławki wolnostojące lub montowane przy szafkach,
• dodatkowe akcesoria m.in. uchwyty na ubrania, półki na buty. 

Wybór odpowiednich szafek do szatni pracowniczych jest istotny, ze względu na zapewnienie komfortu pracownikom, ale również działalność zgodną z przepisami.