Regały paletowe – przewodnik po systemach do magazynów wysokiego składowania

W momencie gdy firma wypełnia kolejne metry kwadratowe podłogi kartonami, skrzynkami i paletami, pojawia się pytanie o to, jak wykorzystać przestrzeń nad nimi. W większości hal produkcyjnych i magazynów pozostaje kilka metrów niewykorzystanej przestrzeni, która przy odpowiednim wyposażeniu mogłaby pracować tak samo intensywnie jak podłoga. Regały paletowe to system, który pozwala przełożyć tę przestrzeń na rzeczywistą pojemność składowania – i to przy zachowaniu pełnego dostępu do każdej jednostki paletowej. Ten przewodnik wyjaśnia, jak działają regały paletowe, z czego się składają i na co zwrócić uwagę przy planowaniu systemu.

Czym są regały paletowe i kiedy sprawdzają się lepiej niż regały półkowe

Regał paletowy to stalowa konstrukcja nośna, w której poziome belki (trawersy) opierają się na pionowych ramach i tworzą poziomy, na których ustawia się palety. Paleta trafia na regał bezpośrednio – bez pośredniczącej półki, za pomocą wózka widłowego lub reach trucka, który umieszcza widły między belkami i opuszcza ładunek.

W odróżnieniu od regałów półkowych, które projektowane są pod ręczne pobieranie towaru z półki, regały paletowe obsługiwane są maszynowo – i w tym tkwi ich przewaga przy składowaniu dużych, ciężkich i nieporęcznych jednostek logistycznych.

Kiedy regały paletowe sprawdzają się lepiej niż półkowe:

• towar składowany jest na paletach EUR lub przemysłowych i ma stosunkowo jednorodną formę,
• wymagana jest wysoka rotacja z bezpośrednim dostępem do każdej palety bez konieczności przestawiania innych,
• wysokość hali pozwala na efektywne wykorzystanie więcej niż dwóch poziomów składowania,
• masa jednostki paletowej przekracza możliwości ręcznego pobierania.

Budowa regału paletowego – słupy, belki nośne, trawersy

Zanim podejmie się decyzję zakupową, warto znać podstawowe komponenty systemu, ponieważ to od nich zależy konfiguracja, nośność i bezpieczeństwo całej instalacji.

Ramy (zwane też słupami lub stojakami) to pionowe elementy konstrukcji nośnej, ustawiane w rzędach po dwa – jako przód i tył jednej sekcji. Rama to dwa pionowe słupki połączone przekątnymi stężeniami, które nadają całości sztywność. Wysokość ramy determinuje maksymalną wysokość składowania.

Trawersy (belki poziome) to elementy poziome wpinane w ramy na różnych wysokościach – tworzą poziomy, na których spoczywają palety. Rozstaw trawersów powinien być dopasowany do szerokości używanej palety. Standardowa paleta EUR (1200×800 mm) wymaga trawersu o rozstawie wewnętrznym większym niż 800 mm, z uwzględnieniem marginesu bezpieczeństwa po bokach. Długość belki decyduje o tym, ile palet mieści się w jednej sekcji na jednym poziomie.

Kotwy to elementy mocujące ramy do podłogi – obowiązkowe dla zapewnienia stabilności przy pełnym obciążeniu. Kotwy nie są opcją, lecz wymogiem bezpieczeństwa.

Regały paletowe rzędowe a inne układy – jak zaplanować rozstaw i ciągi komunikacyjne

Najpopularniejszy układ to regały rzędowe (ang. selective racking): regały ustawiane parami naprzeciwko siebie z alejką między nimi, przez którą przejeżdża wózek widłowy. Każda paleta jest dostępna bezpośrednio – bez konieczności przestawiania sąsiednich jednostek.

Kluczowy parametr przy planowaniu rzędów to szerokość alejki roboczej – musi być dopasowana do promienia skrętu i szerokości używanego pojazdu. Standardowy wózek widłowy z przeciwwagą wymaga alejki o szerokości minimum 3,5 m, reach truck – ok. 2,7–3,0 m, a wózek wąskokorytarzowy (tzw. VNA) – ok. 1,6–1,8 m. Wybór pojazdu i szerokość alejki to decyzja, którą podejmuje się przed zakupem regałów, a nie po.

Istnieją też układy o wyższej gęstości składowania kosztem swobodnego dostępu do każdej palety (regały przepływowe, wsuwne, tzw. drive-in), ale wymagają specjalistycznej analizy przepływu towarów i zazwyczaj dedykowanego sprzętu. Przy pierwszym systemie paletowym regały rzędowe są zazwyczaj najlepszym punktem wyjścia.

Nośność i wysokość składowania – od czego zależy dobór konstrukcji

Dwa parametry techniczne wymagają precyzyjnych danych.

Nośność określana jest oddzielnie dla trawersu (maksymalna masa na belkę) i ramy (maksymalna masa kolumny). Dobór nośności powinien uwzględniać faktyczną masę najcięższej palety z towarem – z odpowiednim zapasem bezpieczeństwa. Każde zapytanie dotyczące regałów paletowych estida rozpatrywane jest indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki ładunku i konfiguracji systemu.

Wysokość składowania zależy od wysokości ramy, a ta – od wysokości hali i wymagań dotyczących liczby poziomów. Przy planowaniu trzeba uwzględnić wysokość samej palety wraz z ładunkiem, prześwit między górną krawędzią palety a dolną krawędzią trawersu powyżej (minimum 100–150 mm dla bezpiecznego załadunku wózkiem) oraz odległość między najwyższym poziomem a elementami konstrukcyjnymi stropu zgodnie z wymaganiami przeciwpożarowymi. Parametry te zależą od konkretnego modelu i konfiguracji – wartości podawane przez producenta należy traktować jako punkt wyjścia do indywidualnego projektu.

Regały paletowe a wózki widłowe i paletowe – kompatybilność i bezpieczna obsługa

Regał paletowy i pojazd obsługujący muszą stanowić zintegrowany system. Kilka kwestii warto sprawdzić przed zakupem lub zmianą floty pojazdów.

Rozstaw zewnętrzny wideł pojazdu musi być mniejszy niż rozstaw wewnętrzny trawersów – inaczej załadunek i rozładunek będą niemożliwe lub niebezpieczne. Wózki paletowe ręczne (paleciaki) obsługują zwykle tylko dolny poziom regału. Wyższe poziomy wymagają wózka z masztem: wózka widłowego, reach trucka lub pojazdu komisjonującego.

Więcej o typach wózków i ich zastosowaniach w magazynie przeczytają Państwo w artykule dotyczącym wózków transportowych do magazynu i produkcji.

Kiedy regał paletowy, a kiedy wystarczy regał piętrowany lub półkowy

Regał paletowy nie jest właściwym wyborem dla każdego magazynu. Warto rozważyć alternatywy.

Regał półkowy sprawdza się, gdy towar pobierany jest ręcznie, ma zróżnicowane gabaryty i nie jest paletowany.

Regały piętrowane to rozwiązanie dla hal o ograniczonej powierzchni podłogi, ale dużych możliwościach wykorzystania przestrzeni pionowej. System tworzy dodatkowe kondygnacje magazynowe, zwiększając dostępną powierzchnię składowania.

Nadstawki paletowe są alternatywą dla regałów w sytuacji, gdy potrzebne jest jedynie piętrowanie na poziomie podłogi i obsługa standardowych palet EUR – bez konieczności budowania stałej infrastruktury regałowej.

Kilka słów o estida

Estida to firma specjalizująca się w wyposażeniu technicznym magazynów, warsztatów i hal produkcyjnych. W ofercie dostępne są regały paletowe, półkowe, piętrowane i warsztatowe, a także nadstawki paletowe w wersjach siatkowych i rurowych. Estida oferuje indywidualne doradztwo techniczne w zakresie planowania systemów składowania – każde zapytanie o regały paletowe wyceniane jest indywidualnie z uwzględnieniem specyfiki magazynu i planowanego obciążenia.

FAQ – regały paletowe

Jaka jest maksymalna wysokość składowania w regałach paletowych?

Wysokość składowania zależy od parametrów konkretnego modelu i konfiguracji systemu. Wyznaczają ją wysokość użytkowa hali, liczba poziomów składowania, wysokość palety z ładunkiem oraz wymagania przeciwpożarowe dotyczące odległości od stropu.

Czy do regału paletowego potrzebny jest wózek widłowy?

Dla dostępu do wyższych poziomów – tak. Dolny poziom można obsługiwać ręcznym wózkiem paletowym, natomiast wyższe poziomy wymagają zastosowania wózka widłowego, reach trucka lub pojazdu komisjonującego.

Jaka jest różnica między regałem paletowym a piętrowanym?

Regał paletowy to konstrukcja przeznaczona do składowania palet obsługiwana wózkami widłowymi. Regał piętrowany tworzy dodatkowe kondygnacje magazynowe, umożliwiając ręczne pobieranie towarów i lepsze wykorzystanie wysokości obiektu.

Co to są trawersy i jak dobrać ich długość do wielkości palety?

Trawersy to poziome belki wpinane w ramy regału, na których spoczywają palety. Długość trawersu musi być większa od szerokości palety i uwzględniać odpowiedni margines bezpieczeństwa, umożliwiający swobodną obsługę przez wózek widłowy.